Giàu tài nguyên nghèo nhân lực ở Phú Quốc – bài toán cần giải quyết: Hiện nay, TTO đã thu hút về cho mình khoảng 300 dự án với tổng con số vốn đầu tư đăng ký lên tới 17 tỷ USD. Đảo ngọc Phú Quốc trở thành một điểm đến quen thuộc của nhiều nhà đầu tư trong nước cũng như quốc tế, nhưng hiện đang gặp phai tình trạng “giàu tài nguyên, thiếu hụt nhân lực”.
Tại thành phố Phú Quốc thuộc tỉnh Kiên Giang vào ngày 12 tháng 11, các chuyên gia trong lĩnh vực du lịch, đại diện các trường học, doanh nghiệp đã ngồi xuống cùng nhau thảo luận và bàn bạc cách thức phát triển và mở rộng nguồn nhân lực, định hướng một phần trong quá trình giải bài toán thiếu hụt nguồn nhân sự đang vô cùng nhức nhối của thành phố Phú Quốc hiện nay.
Tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm tại Phú Quốc
ông Lê Xuân Trung, phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ phát biểu phần mở đầu toạ đàm “Phú Quốc “khát” nguồn nhân lực du lịch” do báo Tuổi Trẻ tổ chức: “Từ loạt bài phản ánh về câu chuyện khát nhân lực ở Phú Quốc, báo Tuổi Trẻ nhận được nhiều phản hồi cũng như những ý kiến đón góp của số đông các bạn đọc chia sẻ”.
Trong bối cảnh nguồn nhân lực địa phương phải đi tìm cơ hội việc làm ở địa phương khác, thậm chí quốc gia khác, câu chuyện thiếu hụt nhân sự của Phú Quốc đang nóng lên càng được quan tâm hơn trong còn doanh nghiệp “đỏ mắt” tìm cách thu hút nhân lực từ nơi khác, tìm nhân sự địa phương.
“Nhận xét ở một góc độ tích cực hơn, thành phố Phú Quốc đang thu hút được số lượng lớn các nhà đầu tư bất động sản. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc có nhiều cơ hội về công ăn việc làm được mở ra. Và vấn đề mà chúng ta cần giải quyết lúc này là làm sao con em mình có khả năng đáp ứng các nhu cầu thiếu hụt đó. Các các cơ sở du lịch địa phương, nhà nhà nghiên cứu, đào tạo và quản lý nguồn nhân lực có thể đưa ra những giải pháp khả thi trước mắt và lâu dài. Bởi câu chuyện thiếu hụt nhân lực không chỉ là vấn đề của riêng thành phố Phú Quốc hay khu vực Đồng bằng sông cửu long cần giải quyết mà đó còn là tình trạng chung của nhiều địa phương khác ở miền Trung cũng cần những lời giải đáp khả thi trong thời gian ngắn và dài hạn”, ông Xuân Trung cho biết thêm.
Giàu tài nguyên nghèo nhân lực ở Phú Quốc
Theo như sự tính toán của ông Trần Hùng Việt, chủ tịch Hiệp hội Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, để vận hành và phát triển một khách sạn chất lượng 5 sao, cần có có ít nhất 30 vị trí, công việc ở các cấp bậc và vai trò khác nhau từ cấp nhà bếp, quản lý cho đến nhân viên bảo trì điện, nước, phục vụ buồng phòng…. Với tất cả tính chất đó, thì dễ thấy một khách sạn vận hành 5 nghìn phòng thì cần ít nhất một số lượng nhân lực là gần 10 nghìn nhân viên duy trì các dịch vụ ở trong đó, nếu tính trung bình mỗi phòng cần từ 1,2 đến 2 người phục vụ. Điều này chứng minh một thực tế rõ ràng là ngành dịch vụ, du lịch cần có một nguồn nhân lực rất lớn và tìm ra lời giải cho bài toán cung cầu chưa bao giờ là điều dễ dàng.
Cách đây 10 năm, khi chính phủ kêu gọi đầu tư vào thành phố Phú Quốc, việc tìm nhân sự cũng đã được nhắc tới nhưng so với tốc độ phát triển chóng mặt của thành phố Phú Quốc như hiện nay, thì nguồn nhân sự không đáp ứng đủ và theo kịp tốc độ đó, dẫn đến tình trạng doạnh nghiệp phải tranh giành nhân sự lẫn nhau. Tình trạng căng kéo nhân sự này diễn ra trong một thời gian dài khiến cho các doanh nghiệp đẩy tiền lương, chi phí lao động tăng cao, giá dịch vụ của Phú Quốc từ đó cũng tăng cao ngoài mong muốn, giảm tính cạnh tranh của điểm đến du lịch lý tưởng này.
Đại diện Premier Residences Phu Quoc Emerald Bay, ông Nguyễn Hữu Tuynh cho biết đơn vị vừa phải qua thành phố Cần Thơ đã tìm người, tổ chức các hội chợ việc làm do thiếu nhân sự cho khách sạn. “Từ lao động phổ thông đến vị trí lao động cấp cao, tình trạng thiếu nhân lực trải dài trên mọi vị trí khác nhau. Tuy nhiên, đáng lo ngại nhất vẫn là các vị trí quản lý. Sắp tới chúng tôi sẽ đưa vào hoạt động hai khu vực cụ thể là một khu nghỉ dưỡng và trong đó một khu vui chơi. Hiện nay, chúng tôi cũng đang chạy đôn chạy đáo để tìm kiếm nhân sự một cách sớm nhất”, ông Tuynh chia sẻ thêm.
Có mặt tại toà đàm sau khi đọc báo, giám đốc The Shells resort, ông Phạm Công Sơn đã tiết lộ tình trạng khát nhân sự đã diễn ra nhiều năm qua và doanh nghiệp cùng tìm và cũng muốn chia sẻ biện pháp giải quyết.
“Hiện nay, nhu cầu nhân sự cấp cao ở khách sạn chất lượng 5 sao ở thành phố Phú Quốc là không hề nhỏ, một phần vì những hạn chế trong môi trường an sinh xã hội nên không thu hút được cấp nhân sự này. Vì điều kiện bệnh viện, trường học chưa thật sự tốt cho gia đình họ nên nhiều giám đốc sau một thời gian làm ở Phú Quốc đều xin về lại đất liền.
Trước đây, với lao động phổ thông, việc tuyển dụng cũng khiến các doanh nghiệp điêu đứng nên đã đưa ra nhiều chính sách giữ chân người lao động như tăng lương, xây dựng ký túc xá… Cho đến thời điểm hiện tại, áp lực này đã cơ bản được giải quyết nhưng mỗi khi có dự án resort mới mở ra, chúng tôi lại hồi hộp vì kiểu gì cũng bị mất nhân lực “, ông Phạm Công Sơn nói.
Bình đang nắm giữ giỏ hàng nhiều sản phẩm nhà đất ngoài hoặc dự án bất động sản Phú Quốc chuyển nhượng lại với giá tốt, vị trí đẹp, hướng, view, diện tích khác nhau. Quý khách hàng có nhu cầu tìm hiểu về đất ngoài hoặc dự án, xem thông tin hình ảnh, tham quan thực tế, xem bảng giá, chính sách bán hàng, phương thức thanh toán dự án, có nhu cầu MUA LẠI hoặc KÍ GỬI CHUYỂN NHƯỢNG, chỉ cần liên lạc với Thiện Bình theo khung chat nhanh trên trang web này hoặc điện thoại/Zalo để được tư vấn nhiệt tình 24/7.
Việc đào tạo nhân sự du lịch chính là trách nhiệm của tất cả mọi người
Theo giám đốc Trung tâm du lịch nhà hàng khách sạn Trường Cao đẳng quốc tế Kent, ông Nguyễn Thành Tâm có chia sẻ số lượng nhân lực, vấn đề chất lượng của ngành du lịch đã được các trường học nhận thấy được. Trong tương lai vài năm nữa, các trường sẽ có định hướng mở thêm các lớp, các khóa học đào tạo học viên nhằm đáp ứng các nhu cầu thị trường, đặc biệt ưu tiên mở các lớp mới về khách sạn, nhà hàn và du lịch.
Tuy nhiên, ông Tâm cho rằng cũng cần nhìn vào những khoảng trống trên thị trường hiện nay là thiếu một sàn thông tin việc làm, kết nối công khai giữa người lao động với các nhu cầu lao động phổ thông ở các nhà hàng, khách sạn trong khi thị trường chờ đợi các lao động có tay nghề, kỹ năng.
“Ở thành phố Phú Quốc nhiều người trước đây sinh sống và kiếm ăn bởi công việc đi biển nhưng bây giờ đã thất nghiệp và không thể ra khơi nữa. Họ có đủ khả năng và điều kiện đáp ứng các vị trí lao động phổ thông trong các hệ thống nhà hàng, khách sạn nhưng do bị hạn chế về thông tin nên họ không tìm được việc còn doanh nghiệp thì vẫn rơi vào tình trạng khan hiếm về nhân lực”, ông Tâm chia sẻ.
Cũng theo lời của ông Tâm trong mối quan hệ, câu chuyện đào tạo giữa nhà trường và doanh nghiệp cũng cần xem xét và nhìn nhận lại. Nhiều sinh viên trong thời gian đi thực tập nhưng doanh nghiệp không dám cho cọ xát, tiếp xúc và làm quen với khách hàng dẫn đến tình trạng sinh viên học ngành du lịch nắm bắt bài một cách rất tốt và trôi chảy nhưng khi đi làm thì trở nên lúng túng, quên “hết bài” trước mặt khách hàng.
Ngược lại, do quá thiếu hụt nguồn nhân sự, đã có rất nhiều doanh nghiệp du lịch quy mô nhỏ lôi kéo học viên đi làm và bỏ học giữa chừng.
Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Khanh – phó hiệu trưởng Trường Đại học Kiên Giang đã có những đề xuất thành lập các bộ phận “training” (thực tập) trong doanh nghiệp, các doanh nghiệp hỗ trợ việc thực tập tại doanh nghiệp, bổ sung và trau dồi kinh nghiệm thực tế, kỹ năng cho sinh viên ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Ông Trần Hùng Việt cũng chia sẻ ngày hôm qua trong khi đi khảo sát các khashc sạn chất lượng 5 sao tại thành phố Phú Quốc, nhận thấy được nhân sự từ thành phố Hồ Chí Minh hay ở các khu vực lân cận như Cần Thơ, Rạch Giá ra đảo làm việc rất nhiều. Một trong những lợi thế của thành phố Phú Quốc hiện này là thu hút được đông đảo các tập đoàn quản lý quốc tế khách sạn nổi tiếng, có quy trình làm việc chuẩn mực, chuyên nghiệp nhưng lại không tìm ra được nguồn nhân sự tại chỗ để đào tạo. “Chênh lệch giữa mối quan hệ cung và cầu trên thị trường đã khiến cho nhà tuyển dụng tìm người rất mệt mỏi và áp lực. Và đây là câu chuyện thực tế đã diễn ra trong nhiều năm”, ông Việt cho biết.
Theo lời ông Việt, để giải được bài toán hóc búa này, mỗi năm Phú Quốc có khoảng 300 học sinh tốt nghiệp phổ thông trung học, phần lớn phụ huynh có tâm lý gửi con vào thành phố Hồ Chí Minh sinh sống và học tập, một số ít có những định hướng khách cho riêng mình. “Nhưng nếu các em học sinh biết được đang có một cơ hội việc làm trong ngành du lịch, khách sạn ngay tại quê hương mình và chúng ta có định hướng nghề nghiệp sớm khiến các em có thể hình dung được công việc và tiềm năng về du lịch trong tương lai thì sẽ giữ chân được nguồn nhân lực địa phương đi học và quay về.
Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, Tổng Cục Du lịch, Tiến sĩ Trương Sĩ Vinh cho biết cách đây 6 năm, khi đánh giá về sự phát triển du lịch Phú Quốc, tổ chức JICA của Nhật Bản đã chỉ ra nhiều điều vướng mắc trong chất lượng nhân sự tương quan với tốc độ phát triển hạ tầng. Nguyên nhân chính là Việt Nam chưa làm tốt về quản lý nhà nước, cả các doanh nghiệp và các trường đào tạo. “Rõ ràng, xét theo góc độ vĩ mô, nếu giải quyết được ở thành phố Phú Quốc thì lại thu hút lao động ở những chỗ khác từ đây”, ông Vinh chia sẻ.
Năm 2017, Bộ Giáo dục và đào tạo đã có cơ chế đặc thù và những định hướng về đào tạo nhân lực du lịch ở các địa phương. Trong đó, phải liên kết ít nhất 50% tiềm lực đào tạo giữa doanh nghiệp và các trường đào tạo thì sẽ hưởng được cơ chế đặc thù. Vấn đề các trường cần phải xác định phân khúc một cách rõ ràng để đào tạo.
“Nếu không nhìn nhận câu chuyện này càng ngày càng nghiêm trọng hơn, rất cá thể sắp tới khả năng cao ngành du lịch Phú Quốc không thể phát triển như mục tiêu đã định là trung tâm nghỉ dưỡng chất lượng cao tầm quốc tế, sẽ rơi tình trạng lúng túng”, ông Vinh nói.
Đào tạo lại là điều cần phải chấp nhận
Theo Tiến sĩ Trần Hữu Hiệp, cần phải nhìn thực trạng thiếu hụt nhân lực du lịch vừa là thách thức, nhưng bên cạnh đó cũng là cơ hội để thúc đẩy sự phát triển ngành du lịch. Một trong ba trụ cột của ngành gồm có tài nguyên, hạ tầng du lịch và nhân lực. Nhân lực chính là trụ cột đóng vai trò quan trọng nhất.
“Trong thời gian sắp tới, chúng ta phải chấp nhận việc đào tạo tại các doanh nghiệp các trường tự đào tạo lại. Bởi các trường không thể đưa sinh viên vào doanh nghiệp là làm ngay được dù cso tài giỏi đến mức độ nào, đặc biệt là những thương hiệu nổi tiếng sẽ có các tiêu chuẩn rất khắt khe và những quy trình quản lý đặc biệt. Việc đào tạo lại là rất cần thiết, nhưng cũng cần phải có được nền tảng ở các trường, điển hình như khả năng ngoại ngữ không thể đào tạo trong thời gian một sớm một chiều được”, Tiến sĩ Trần Hữu Hiệp nói.
Bên cạnh đó, các trường nên tăng thời lượng đào tạo kỹ năng nghề, giảm lý thuyết, có biện pháp đào tạo và kết nối nguồn nhân lực cộng đồng bản địa… trong đào tạo lực lượng chuyên môn kỹ thuật.
Ông Võ Văn Hiền, trưởng phòng lao động-việc làm Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Kiên Giang cho biết ngày 15 tháng 11 tới đây, Sở sẽ tổ chức Ngày hội việc làm tại đảo Phú Quốc nhằm mục đích giải quyết phần nào bài toán khó về nhân sự hiện nay cùng các doanh nghiệp.